Λίμνη Ζηρού

Κείμενα: Βασιλική Σκορδάκη
Φωτογραφία: Βασίλης Λάππας

Η γοητευτική λίμνη Ζηρού,
ένας επίγειος παράδεισος, ένα ακόμα θαύμα της φύσης.

Αποχαιρετώ το νομό Ιωαννίνων, νοιώθοντας πάντα ότι αποχωρίζομαι από τον τόπο που ανήκω. Μέσα στη σκέψη μου ήδη στροβιλίζει η ιδέα της επόμενης επίσκεψής μου εκεί. Τα μάτια μου κοιτάνε γύρω μου, προσπαθώντας να γεμίσουν την ψυχή μου με τις εικόνες της Ηπειρώτικης φύσης, που ξεδιπλώνεται γύρω μου. Έχω μόλις περάσει τις πηγές του Λούρου ποταμού και στα δεξιά μου μια μικρή πινακίδα δείχνει «Λίμνη Ζηρού». Δεν διστάζω να διασχίσω τη σιδερένια πόρτα που υπάρχει στο σημείο, -την ονόμασα την πόρτα του Παραδείσου- και βρίσκομαι σε ένα δασικό δρόμο με επιβλητικά ψηλά δένδρα από πλατάνια, λεύκες, βελανιδιές και ιτιές όταν ξαφνικά μπροστά μου ξεδιπλώνεται μια απαράμιλλη ομορφιά, η γοητευτική λιλιπούτεια λίμνη Ζηρού, ένας επίγειος παράδεισος, ένα ακόμα θαύμα της φύσης. Η λίμνη Ζηρού βρίσκεται σε απόσταση μόλις 2 χλμ δυτικά της επαρχιακής οδού Άρτας – Φιλιππιάδας – Ιωαννίνων απέναντι από την Κοινότητα Παντάνασσας Άρτας και 4,5 χλμ δυτικά της Φιλιππιάδας, πρωτεύουσας του νέου Καλλικρατικού Δήμου Ζηρού.

Η ονομασία της Λίμνης είναι προφανώς σλαβικής προέλευσης, αφού «οζερό» σημαίνει «λίμνη». Οι γεωλόγοι πιστεύουν ότι η λίμνη αποτελούσε λιμναίο σπήλαιο, αλλά η οροφή της κατέρρευσε προ 10.000 ετών περίπου, ενώ ο υδροφόρος ορίζοντάς της είναι ο ίδιος με αυτόν του ποταμού Λούρου, κάτι που σημαίνει ότι τα δύο υδάτινα συστήματα επικοινωνούν.

Περπατώ στην όχθη της λίμνης, μαγεύομαι από την αντανάκλαση των γύρω λόφων με τα αμέτρητα δένδρα, αλλά και του γυμνού όγκου του γκρίζου βουνού μέσα στα νερά της, μένω έκθαμβος από τους επιβλητικούς όγκους των βράχων που βρίσκονται στη μια πλευρά της και που με παραπέμπουν στο μύθο της λίμνης, που λέει ότι ο μεγάλος βράχος είναι η φτωχή αδελφή, η οποία εκδιώχθηκε από το σπίτι της πλούσιας αδελφής της γιατί ζήλευε την υγεία των παιδιών της, που αν και έδινε ψίχουλα στην αδελφή της να τα ταΐσει, εκείνα ήταν πιο εύρωστα από τα δικά της πλουσιοταϊσμένα παιδιά της. Άγγελος ενημέρωσε τη φτωχή αδελφή ότι θα γίνει καταποντισμός και θα χαθεί η πλούσια αδελφή με την οικογένεια και τα υπάρχοντά της και καθώς θα φεύγει δεν πρέπει να γυρίσει να κοιτάξει πίσω της. Όμως, η φτωχή αδελφή ακούγοντας το θόρυβο, φώναξε «αχ αδελφούλα μου» και γύρισε να δει, αλλά την ίδια στιγμή πέτρωσε και αυτή και ο γάιδαρός της (μύθος που παραπέμπει στα Σόδομα και Γόμορα) και έμεινε για πάντα να σηματοδοτεί την επιβλητική ομορφιά της λίμνης.

Συνεχίζω το δρόμο μου και φτάνω στο μικρό παραλίμνιο καφέ της περιοχής, όπου απολαμβάνω τη θέα, μέσα σε μια κατανυκτική γαλήνια σιωπή.
Η λίμνη Ζηρού δεν αποτελεί απλά έναν απαράμιλλης ομορφιάς βιότοπο, αλλά και ένα μνημείο ιστορίας, αφού στις όχθες της λίμνης από το έτος 1955 και για δέκα τουλάχιστον χρόνια λειτουργούσε η «Παιδόπολη Ζηρού», όπου φιλοξενούνταν σε μικρές λιθόκτιστες κατοικίες τα ορφανά παιδιά του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, κτίσματα που υπέστησαν ανεπανόρθωτες ζημιές από τον καταστροφικό σεισμό του 1965 και η πόλη εγκαταλείφθηκε, για να ξαναλειτουργήσει σήμερα σαν Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και σύντομα σαν Κέντρο Εναλλακτικών Μορφών Ενέργειας.