ΣΥΜΗ «Ο Βιγλάτορας του Ελληνικού Αρχιπελάγους»

1995

VASSILIS-LAPPAS-SYMH-0003ΣΥΜΗ   «Ο Βιγλάτορας του Ελληνικού Αρχιπελάγους»

 

Κείμενα KLGallery Vassilis Lappas Βασιλική Σκορδάκη

Φωτογραφία Ελένη Σκορδάκη Βασίλης Λάππας

Βορειοδυτικά της εντυπωσιακής και κοσμοπολίτικης Ρόδου, δυόμιση περίπου ώρες με το καράβι, βρίσκεται ένας μικρός παράδεισος του Αιγαίου, το γοητευτικό νησί της Σύμης, ο Βιγλάτορας του Ελληνικού Αρχιπελάγους, ένας πέτρινος, άνυδρος όγκος με μικρούς κόλπους, όρμους, ακρωτήρια και κρυστάλλινα νερά. Το μεγαλύτερο τμήμα του εδάφους του νησιού καταλαμβάνουν τα βράχια.

ELENH_SKORDAKI_SIMH_0030Πάνω σε αυτά είναι χτισμένοι οι δυο οικισμοί που αποτελούν την πόλη της Σύμης, το Χωριό και ο Γιαλός. Ο Γιαλός είναι το μεγαλύτερο λιμάνι του νησιού, με τα χαρακτηριστικά γνωρίσματά του, τον Πύργο με το Ρολόι, που κτίστηκε το 1881 και το καμπαναριό της Ευαγγελίστριας. Επίσης υπάρχουν και οι μικρότεροι οικισμοί του Πεδιού στον ομώνυμο όρμο και του Νημπορειού και λιγοστοί κάτοικοι στον Πανορμίτη.

Για την προέλευση της ονομασίας του νησιού αναφέρονται διάφορες εκδοχές, μεταξύ των οποίων και αυτή του Διόδωρου του Σικελιώτη, που την αποδίδει στο μυθικό πρόσωπο της Σύμης, που ζευγάρωσε με το Θεό της θάλασσας τον Ποσειδώνα κι έφερε στον κόσμο τον Χθόνιο, που σημαίνει «Ο άνθρωπος της γης» και υπήρξε ο πρώτος αρχηγός των πρώτων κατοίκων του νησιού, που έφτασαν εκεί από τη Θεσσαλία.

VASSILIS-LAPPAS-SYMH-0009Η Σύμη είναι ένα πανέμορφο νησί, που διατήρησε το νεοκλασικό χαρακτήρα της αρχιτεκτονικής της και γι’ αυτό ανακηρύχθηκε ιστορικός διατηρητέος οικισμός. Τα σπίτια της, δίπατα ή τρίπατα, είναι καλαίσθητα διακοσμημένα, με χρώματα της Δωδεκανήσου (κυρίως ώχρα και καφετιά παράθυρα), με περιποιημένες αυλές στρωμένες συχνά με κροκαλωτά δάπεδα. Μέσα, τα ταβάνια είναι συνήθως ζωγραφισμένα, τα έπιπλα κομψά και ξυλόγλυπτα, με κομό, καθρέφτες, τραπεζάκια και κονσόλες και στους τοίχους κρεμασμένα κάδρα, κεντημένα με μεράκι. Πανέμορφα δείγματα αυτής της αρχιτεκτονικής είναι τα ξενοδοχεία «Αλίκη» και «Νηρέας» στη θέση του παλιού Δημοτικού ξενώνα.

SYMH_002Το Μιχαλάκι, ο μικρός ψαράς του διάσημου Συμιακού γλύπτη Κώστα Βαλσάμη, καλωσορίζει τα πλοία, τα κότερα και τα καϊκια που μπαίνουν στο λιμάνι της Σύμης. Δίπλα στο Ρολόι βρίσκεται το κτίριο της Αστυνομίας, ένα κτίριο που αποτελεί κατάλοιπο της αρχιτεκτονικής των χρόνων της Ιταλοκρατίας, το Ταχυδρομείο και στη συνέχεια δεκάδες καταστήματα με είδη λαϊκής τέχνης, σφουγγάρια, όστρακα, ταβέρνες, εστιατόρια και ενοικιαζόμενα δωμάτια. Πεντανόστιμα ψάρια βρίσκουμε στου «Μάνου», υψηλής ποιότητας φαγητό στον «Παντελή», ιταλική κουζίνα στο «Βαπορέττο», ψαρολιχουδιές στην «Οδύσσεια».

Η αύρα της Σύμης και μόνο υπόσχεται ζωή γεμάτη ηρεμία, γαλήνη και απλότητα κι αν και το επάγγελμα του σφουγγαρά είναι πια παρελθόν, η ναυτοσύνη και η θάλασσα είναι πηγή ζωής για τους κατοίκους της. Κύριο χαρακτηριστικό του νησιού είναι ότι παντού επικρατεί μία ατμόσφαιρα πατροπαράδοτης ευσέβειας. Σύμφωνα με τις τοπικές παραδόσεις, το κήρυγμα του Αποστόλου Παύλου ήταν το πρώτο που ακούστηκε στην περιοχή και οι κάτοικοι της Σύμης δέχτηκαν το Ευαγγέλιο από τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους.
VASSILIS-LAPPAS-SYMH-0001Στα νότια τού νησιού, σε ένα γραφικότατο λιμανάκι, προβάλλει χτισμένο επάνω σε βράχους το ιστορικό Μοναστήρι του Ταξιάρχη Πανορμίτη, δηλαδή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ. Εκεί φυλάσσεται και η θαυματουργή εικόνα του. Ένα από τα μεγαλύτερα προσκυνήματα της Δωδεκανήσου με πανελλήνια και πανορθόδοξη ακτινοβολία. «Θαυματουργός Πανορμίτης της Σύμης. Τώρα θα χτυπηθεί το κακό της απιστίας από Αρχαγγελικό χέρι.». Ο Ταξιάρχης Μιχαήλ θεωρείται πατέρας, οδηγός, φρουρός και προστάτης του νησιού, αλλά μαζί και ο Κλέφτης: «ό,τι του τάξεις, αν δεν του το φέρεις θα το πάρει μόνος του». Σύμβολό του η σκούπα, μιας και όταν σε επισκέπτεται ακούς το θρόισμά της. Κατά την παράδοση, η ανέγερση του ναού στο σημείο εκείνο, έγινε όταν σκάβοντας «η Μαριώ του Πρωτενιού» μία ευλαβής Συμαία, βρήκε μία μικρή εικόνα του Ταξιάρχου Μιχαήλ, της οποίας κατοικία υπήρξε ο πρώτος ναός.

ELENH_SKORDAKI_SIMH_002Ο σημερινός ναός κτίστηκε το 1783. Η εφέστια θαυματουργή Εικόνα του Ταξιάρχη με το ασημένιο, ανάγλυφο επικάλυμμα προκαλεί δέος. Είναι ο Αρχάγγελος Μιχαήλ, ολόσωμος, επιβλητικός και θριαμβευτής. Το πλήθος των θαυμάτων του σε διάφορες περιστάσεις (κινδύνου ναυαγίου ή πνιγμού, ασθένειας, οικογενειακών προβλημάτων, οικονομικής δυσπραγίας) προσέδωσε μεγάλη αίγλη στη Μονή. Το γεγονός ότι πάμπολλα αντικείμενα που ρίχνουν οι πιστοί προσευχητικά στη θάλασσα, φτάνουν κατά παράδοξο τρόπο στο λιμάνι του Πανορμίτη, δημιουργεί έναν θαυμασμό στον επισκέπτη και τον άνθρωπο … Κουτιά, μικρά καραβάκια με λιβάνι, ξύλινα μπαούλα, μπουκάλια με λάδι κλπ. έχουν σταλεί στη Μονή ακόμη και από τον Ατλαντικό Ωκεανό και εκτίθενται στο Μουσείο του. ELENH_SKORDAKI_SIMH_001Η αγιογράφηση του 1792 καθηλώνει τον επισκέπτη, ένα θαύμα υπομονής και επιδεξιότητας, το ξυλόγλυπτο τέμπλο του 1787 και το περίφημο καμπαναριό του Πανορμίτη, κτίσμα του 1911 που συγγενεύει με ρωσικά καμπαναριά, είναι επίσης άξια θαυμασμού. Απαράμιλλη και η ομορφιά του αύλειου χώρου, φτιαγμένου περίτεχνα από βότσαλα, άσπρα και μαύρα. Ο χώρος της Μονής του Πανορμίτη χαρακτηρίζεται από ανυπέρβλητο και απρόσμενο φυσικό κάλλος. Πάνω στα βράχια απλώνονται πεύκα, κέδροι και καταπράσινη φύση, σα δείγμα της δύναμης του Ταξιάρχη να δίνει ζωή ακόμα και στην πέτρα.

Facebook Comments