Σαντορίνη «Θήρα στο Όνειρο»

santorini-300-411

Κείμενα Κώστας Χριστοφιλόπουλος

Φωτογραφία Βασίλης Λάππας

ΓΕΩτρόπιο τεύχος 168 Σαββάτο 28 Ιουνίου 2003

ΣΥΛΛΟΓΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ  ΒΑΣΙΛΗ ΛΑΠΠΑ

 

 

SANTORINI_VASSILIS_LAPPAS_00060Έχουν γραφτεί τόσα πολλά λόγια θαυμασμού για την άγρια , μοναδική ομορφιά της Σαντορίνης, πού ότι και να γράψει κανείς , να μοιάζει ξαναειπωμένο.

Θυμάμαι πριν αρκετά χρόνια όταν άκουγα τις περιγραφές για <<σεληνιακό τοπίο>>, η για << νησί της Αποκάλυψης>> που μόνο σε ταινίες επιστημονικής φαντασίας μπορείς να συναντήσεις, παρά τις θεωρητικές γνώσεις μου για την ιδιαιτερότητα του τοπίου, είχα σχηματίσει κάποια εντύπωση που πίστευα πως είναι μάλλον υπερβολική. Ωστόσο αυτή η εικόνα αποδείχθηκε πολύ φτωχή μπροστά στην πραγματικότητα που αντίκρυσα όταν επισκέφτηκα για πρώτη φορά , το νησί ηφαίστειο.

SANTORINI_VASSILIS_LAPPAS_00055Τώρα , ακριβώς στο μεταίχμιο άνοιξης και καλοκαιριού, μια μικρή παρέα μέσα στο πλοίο της γραμμής που αργοπερνάει το βόρειο άνοιγμα της καλντέρας που σχηματίζουν η Θήρα και η Θηρασία , να χανόμαστε σ’ ένα τοπίο που κυριαρχεί ο μαύρος βράχος και η σκούρα απύθμενη θάλασσα και θυμίζει << Το ταξίδι στο κέντρο της γης >>, του Ιουλίου Βερν.

Δεν είναι τυχαίο μάλιστα που κάποιοι επιστήμονες συσχετίζουν την καταστροφή της Θήρας με το μύθο της χαμένης Ατλαντίδας , στηριγμένοι στην περιγραφή που κάνει ο Πλάτων στους διαλόγους του, στον Τίμαιο και τον Κριτία , στην οποία υπάρχουν πάρα πολλές ομοιότητες.

Η καταβύθιση του κέντρου του νησιού έγινε το 1500 π. Χ. μετά από μια τρομαχτική έκρηξη του ηφαιστείου , που έθαψε κάτω απ’ τη λάβα τον σημαντικό πολιτισμό ο οποίος είχε αναπτυχθεί στο νησί και που αποκάλυψε ο καθηγητής Σ. Μαρινάτος με την ανασκαφή στο Ακρωτήρι , μιας σημαντικότατης και άριστα διατηρημένης πόλης της Εποχής του Χαλκού.

SANTORINI_VASSILIS_LAPPAS_0006Το πλοίο λοξοδρομεί καθώς το εμποδίζει ένα κρουαζιερόπλοιο που έχει δέσει στο παλιό λιμάνι και αλλάζοντας ρότα περνάει μεταξύ των νησίδων Παλαιά και Νέα Καμμένη που αποτελούν τον κρατήρα του ηφαιστείου και της Θηρασίας. Αντικρίζοντας από πολύ κοντά τα δύο κατάμαυρα νησάκια που δημιούργησε η λάβα , σε μεταγενέστερες εκρήξεις τον 3ο και 2ο αιώνα π.Χ. , αλλά και τους τρομαχτικούς και απότομους γκρεμούς που περικλείουν την καλντέρα , τη στεφανωμένη από τα κατάλευκα σπίτια των Σαντορινιών , δεν μπορούμε να μη θαυμάσουμε την ανθρώπινη δύναμη και θέληση που έδωσε ζωή εκεί που κατοίκησε ο θάνατος.
<<…Τα μελανά βουνά πλέουν στη λάμψη Πόθοι ετοιμάζουν τον κρατήρα τους Στην παιδεμένη χώρα της καρδιάς Κι από το μόχθο της ελπίδας νέα γη ετοιμάζεται Για να βαδίσει εκεί με αετούς και λάβαρα Ένα πρωί γεμάτο ιριδισμούς Η φυλή που ζωντανεύει τα όνειρα…>>.

SANTORINI_VASSILIS_LAPPAS_0004Έτσι υμνεί τον αγώνα των κατοίκων του νησιού
ο Οδυσσέας Ελύτης στο ποίημά του
<<Ωδή στη Σαντορίνη>> .

Δεν είναι άλλωστε πολύς ο χρόνος που ο καταστροφικός σεισμός του 1956 ισοπέδωσε σχεδόν όλα τα οικήματα της Θήρας αναγκάζοντας τους κατοίκους της να κάνουν μια νέα αρχή. Μια αρχή που σήμανε το τέλος μιας περιόδου εγκατάλειψης και φτώχειας και την αρχή μιας ραγδαίας τουριστικής ανάπτυξης , που άλλαξε βέβαια τα οικονομικά δεδομένα στο νησί , δημιούργησε όμως και πάρα πολλά προβλήματα, όπως η άναρχη δόμηση και η αφαίρεση των ηφαιστειακών στρωμάτων για εκμετάλλευση, που τείνουν να καταστρέψουν την φυσιογνωμία των παραδοσιακών οικισμών και του τοπίου.

SANTORINI_VASSILIS_LAPPAS_00019Καθώς το πλοίο προσεγγίζει το Αθηνιό, το νέο λιμάνι της Σαντορίνης , το μάτι μας παρακολουθεί τα γαιδουράκια, σύμβολα του νησιού να σκαρφαλώνουν με επιδεξιότητα τα σκαλοπάτια που οδηγούν από το παλιό λιμάνι προς τα Φηρά φορτωμένα τους τουρίστες που προτίμησαν τον παραδοσιακό τρόπο ανάβασης και όχι τον σύγχρονο με το τελεφερίκ.

Βγαίνουμε στο λιμάνι και ετοιμαζόμαστε να φωτογραφήσουμε το σημαδεμένο από τη μεγάλη γεωλογική περιπέτεια τοπίο. Οι δρόμοι, τα σπίτια , οι αυλές , οι μάντρες συνθέτουν υπέροχα γλυπτικά συμπλέγπούν αρμονικά ανάμεσα στο φως και τη σκιά , σαν να κατασκευάστηκαν κάτω από έναν συνολικό σχεδιασμό.

SANTORINI_VASSILIS_LAPPAS_00039Aνηφορίζουμε τα λιθόστρωτα δρομάκια των Φηρών κάτω απ’ τον ήλιο του μεσημεριού που μας καίει το πρόσωπο καθώς οι ακτίνες του αντανακλώνται στους ασβεστωμένους τοίχους και τις ταράτσες και φθάνουμε στην εκκλησία του Αγίου Μηνά, στο ακρότατο σημείο του βράχου αριστερά, που έχει γίνει σύμβολο της Σαντορίνης γιατί είναι ιδανικό σημείο για θέα και φωτογράφηση του οικισμού.
Κάτω απ’ τα πόδια μας σε επάλληλα επίπεδα που ακολουθούν την κατηφόρα του γκρεμού, ένα σύμπλεγμα από ταράτσες, αυλές και σκάλες ατελείωτες, όλες κάτασπρες, όλο χαμηλώνουν, μέχρι που η τελευταία σειρά σπιτιών έχει πια για φόντο τη θάλασσα που βρίσκεται περίπου διακόσια πενήντα μέτρα πιο κάτω. Μικρά μικρά σπιτάκια, ενωμένα το ένα με το άλλο, με μάντρες συνεχόμενες που ακολουθούν την φυσική πλαστικότητα των βράχων και με τους τρούλους των εκκλησιών να χρωματίζουν την λευκότητα του οικισμού μας δίνουν την εντύπωση μιας καλομελετημένης ενιαίας σύνθεσης .

<<Σπίτι όσο χωρείς και κάμπο όσο μπορείς>>,

SANTORINI_VASSILIS_LAPPAS_00050έλεγαν οι πλούσιοι σε βράχια και φτωχοί σε καλλιεργήσιμη γη, Σαντορινιοί. Πάνω στο βράχο της καλντέρας αποκαλύπτονται σε τομή τα διάφορα στρώματα της ηφαιστειακής ύλης. Το πάνω στρώμα, που οι ντόπιοι σήμερα το λένε άσπα, είναι σχηματισμένο από κίσσηρη και θηραϊκή γη, ένα χώμα που είναι πλούσιο σε θρεπτικά άλατα και υγρό από τη φύση του και έδωσε τη δυνατότητα στους Σαντορινιούς να αναπτύξουν πολύτιμες ξερικές καλλιέργειες στο άνυδρο νησί τους .
Ο Δημήτρης Πικιώνης έγραψε κάποτε πως,
<<Η φύση στένεψε τον απλό άνθρωπο να βρει το θεμελιακό, το απαραίτητο στη φυσική και πνευματική του ζωή. Γι’ αυτό και η τέχνη, η έκφρασή της είναι αληθινή. Το αναγκαίο, το απαραίτητο νιώθεις σε κάθε πέτρα της λαϊκής αρχιτεκτονικής>>.

SANTORINI_VASSILIS_LAPPAS_00049Τα λόγια αυτά επαληθεύονται απόλυτα στην πατροπαράδοτη οικοδομική της Σαντορίνης.
Η φτώχεια σε μέσα και υλικά, η προσπάθεια εξοικονόμησης καλλιεργήσιμης γης, η ανάγκη προστασίας από τους ανέμους αλλά κι από τις πειρατικές επιδρομές παλιότερα, ανάγκασαν τους φτωχούς Σαντορινιούς να φτιάξουν το σπίτι τους σε απότομες πλαγιές, ανοίγοντας θολωτές στοές μέσα στην άσπα, που είναι μαλακιά μεν, αλλά και ανθεκτική και ελαστική. Γι’ αυτό και οι πιο πολλοί οικισμοί του νησιού, που τον πυρήνα τους αποτελούν τέτοιες υπόσκαφες κατοικίες,έχουν αναπτυχθεί πάνω στο φρύδι του βράχου της καλντέρας όπως είναι τα Φηρά, το Φηροστεφάνι, το Ημεροβίγλι, η Οία, η σε μικρές χαράδρες όπου το στρώμα της άσπας πρόσφερε μέτωπο για τρύπημα.

SANTORINI_VASSILIS_LAPPAS_00039Η υπόσκαφη τεχνική εφαρμόστηκε για τους ίδιους λόγους, στην κατασκευή εκκλησιών και νεκροταφείων, παραπέμποντας στην εξέλιξη της ανθρώπινης κατοικίας και λατρείας στο Αιγαίο, από την προϊστορία των σπηλαίων μέχρι σήμερα. Άλλωστε, εκτός από την Μινωική Πολιτεία στο Ακρωτήρι που αποδεικνύει την ύπαρξη ζωής στο νησί από το 3000 π.Χ., και που καταστράφηκε από τη φοβερή έκρηξη το 1500π.Χ., στη μεγάλη της ακμή όπως φανερώνουν οι καταπληκτικές τοιχογραφίες των σπιτιών, η Σαντορίνη συνέχισε να κατοικείται και μετά την καταβύθιση, αφού τα ερείπια της Αρχαίας Θήρας στην κορυφή του Μέσα Βουνού, χρονολογούνται τον 8ο αι. π.Χ
SANTORINI_VASSILIS_LAPPAS_00041Στα Φηρά ο κύριος Μάνος, ιδιοκτήτης ενός αναπαλαιωμένου υπόσκαφου σπιτιού είχε την καλοσύνη να μας ξεναγήσει στο εσωτερικό του και να μας εξηγήσει τις χρησιμότητες των χώρων του. Κατ’ αρχήν η πρόσοψη είναι χτισμένη με τοίχο, ο οποίος κλείνει το άνοιγμα. Στη μικρή αυλή που υπάρχει μπροστά στο σπίτι υπάρχει μια στέρνα συλλογής βρόχινου νερού, απαραίτητη σε κάθε σπίτι, καθώς η Σαντορίνη όπως και τα περισσότερα νησιά των Κυκλάδων είναι άνυδρη. Στην πρόσοψη, εκτός από την πόρτα, δεξιά και αριστερά της υπάρχουν δύο παράθυρα και πάνω της ένας μικρός φεγγίτης. Το σπίτι είναι σκαμμένο στο βράχο και αερίζεται και φωτίζεται μόνο από την πρόσοψη. Μπαίνουμε στο πρώτο δωμάτιο που είναι η σάλα . Είναι το μεγάλο δωμάτιο του σπιτιού που φωτίζεται περισσότερο και η οροφή του είναι θολωτή λαξευμένη και αυτή μέσα στην άσπα. Στο βάθος, στην πραγματικότητα στη συνέχεια της σάλας, υπάρχει το μικρότερο και λιγότερο φωτισμένο δωμάτιο, που χρησιμοποιείται για υπνοδωμάτιο και οι Σαντορινιοί το λένε κάμαρη η σοτοκάμαρη. Τα δύο δωμάτια χωρίζονται με έναν τοίχο όμοιο με αυτόν της πρόσοψης, με την πόρτα τα παράθυρα και τον φεγγίτη για να αερίζεται και αυτό στο μέτρο του δυνατού.

Κύθνος

Κείμενα, Ποίηση: Δημήτρης Η. Λούκας (Πρόεδρος Ένωσης Δημοσιογράφων και Συγγραφέων Τουρισμού Ελλάδος – ΕΔΣΤΕ-)
Φωτογραφία: Βασίλης Λάππας

 

Αν ταξιδέψω,
Θέλω πολύ να πάω στην Κύθνο,
Το νησί που Θερμιά το λένε.
Αιγαιοπελαγίτικο, χαρούμενο,
λευκό, κυκλαδίτικο νησί.

Θέλω να αφουγκραστώ,
τις πέτρες τις ηλιοκαμένες,
να μου μιλήσουν για τους προγόνους μου
και κει, σε μια ξερολιθιά
να γείρω και να κλάψω,
για το χτες, που έχει φύγει…

VASSILIS_LAPPAS_KYTHNOS_0059Καθώς το πλοίο φθάνει στην Κύθνο, τα Αιγαιοπελαγίτικα χρώματα απλώνονται μπροστά στον επισκέπτη, το λευκό των σπιτιών, το γαλάζιο τ` ουρανού και το βαθύ μπλε της θάλασσας εναλλάσσονται μαζί με την καφετιά απόχρωση της πέτρας.

Στη Χώρα της Κύθνου αναδεικνύεται η γνήσια γαλήνη. Η Χώρα είναι ένας οικισμός ο οποίος κρατάει σφιχτά στην αγκαλιά του τα λευκά σπίτια με τις ολάνθιστες αυλές τα πλακόστρωτα σοκάκια τις γραφικές πλατείες, καθώς και τις αναρίθμητες εκκλησίες. Στη Χώρα τα καλντερίμια γιομίζουν από ντόπιους κατοίκους, που κινούνται ως το μεσημέρι, γιατί μετά ο οικισμός ερημώνει, επειδή ο μεσημεριανός ύπνος είναι κανόνας απαράβατος.

VASSILIS_LAPPAS_KYTHNOS_1002Στο κεντρικό σοκάκι βρίσκει κανείς μικρά μπαράκια, καφέ και ταβερνάκια.
Στον οικισμό συναντάμε την εκκλησία του Αγίου Σάββα ( κτίσμα του 17ου αιώνα ), καθώς και την Αγία Τριάδα και τον Άγιο Νικόλα.

Η Χώρα που την αποκαλούν Κύθνο (ή Μεσσαριά ) είναι από τους παλαιότερους οικισμούς του νησιού.

Μετά τη Χώρα, ο επόμενος οικισμός ονομάζεται Δρυοπίδα.
Κτίστηκε στην κοιλότητα μιας ρεματιάς, προκειμένου να προστατευθεί από τους πειρατές.
VASSILIS_LAPPAS_KYTHNOS_0077Η Δρυοπίδα παραβαίνει την αρχιτεκτονική των Κυκλάδων, έχει παράδοση στην Κεραμική τέχνη, και προστατεύεται από τους ανέμους και χρησιμοποιεί στις σκεπές των σπιτιών κεραμίδια. Οι γειτονιές της Δρυοπίδας είναι σημαντικές, όπως του Γαλατά και η Πιάτσα.
Εδώ συναντάμε ένα μικρό υπαίθριο θέατρο και το σπήλαιο καταφύκι, καθώς και δύο αξιόλογα Μουσεία.

VASSILIS_LAPPAS_KYTHNOS_0073Το Δαιδαλώδες σπήλαιο Καταφύκι στη Δρυοπίδα, λένε πως είναι ένα από τα σπουδαιότερα των Βαλκανίων, που έχει υποστεί καταστροφές από την εξόρυξη σιδήρου. Παρόλα αυτά διατηρεί σημαντικό μέρος από σταλακτικό διάκοσμο. Σήμερα το σπήλαιο είναι κλειστό για εργασίες συντήρησης.

Η Κύθνος έχει πολλά αρχαιολογικά ευρήματα και ένα από αυτά είναι η οχυρωμένη πόλη Βρυόκαστρο.

Στην κορυφή της Ακρόπολης υπάρχει ένα ιερό ( αφιερωμένο στη θεά Δήμητρα). Το Βρυοκαστράκι ήταν ο φυσικός κυματοθραύστης του αρχαίου λιμανιού.

VASSILIS_LAPPAS_KYTHNOS_0074Όταν εγκαταλείφτηκε το Βρυόκαστρο η αρχαία πρωτεύουσα του νησιού, οι κάτοικοι μετέφεραν στο ύψωμα του κατακέφαλου, που το οχύρωσαν. Τοπικοί θρύλοι το ταυτίζουν με το κάστρο της Ωριάς, όπου σώζονται δύο εκκλησίες, η Αγία Ελένη και η Αγία Τριάδα.

Εδώ υπάρχουν και οι δύο μικρές παραλίες, Γιαλούδι και Σκλάβου.

Την καλύτερη θέα στο νησί την προσφέρει ο Προφήτης Ηλίας αρκεί κανείς να περπατήσει σε βατό χωματόδρομο 2,5 χιλιόμετρα, για να φτάσει στον πέτρινο μαντρότοιχο του Προφήτη Ηλία, από όπου η θέα είναι πανοραμική, προς όλα τα σημεία του ορίζοντα. Ο Προφήτης Ηλίας ανοικοδομήθηκε στα ερείπια αρχαίου ναού και λειτούργησε ως Μοναστήρι.

VASSILIS_LAPPAS_KYTHNOS_0051Η ατραξιόν του νησιού είναι η παραλία Κολόνα. Μια λωρίδα άμμου που μοιάζει με κολόνα, ενώνει τη νήσο Κύθνο με το νησάκι του Αγίου Λουκά και δημιουργούνται έτσι δυο υπήνεμοι κόλποι.

Η Αγία Ειρήνη είναι ένας παραθαλάσσιος μικρός οικισμός με σαγηνευτική ομορφιά και γνήσιο κυκλαδίτικο χρώμα. Η Αγία Ειρήνη απέχει 1,1 χιλιόμετρο από το χωριό των Λουτρών και 6 χιλ. από τη Χώρα. Εκεί υπάρχει και το εκκλησάκι της Αγίας Ειρήνης, που έδωσε το όνομά του στο μικρό οικισμό. Ακριβώς πίσω από το εκκλησάκι βρίσκονται 3 μαρμάρινες πλάκες σε ανάμνηση των κυθνιακών γεγονότων, τα οποία συνδέονται με τη στάση εναντίον του Βασιλιά Όθωνα. (Αλλά ας δούμε την ιστορία που ακολουθεί: Αγία Ειρήνη/Αρίας).

VASSILIS_LAPPAS_KYTHNOS_0056Ας κάνουμε μια βουτιά σε μια άγνωστη ιστορία που ονομάστηκε «Κυθνιακά». Την εξέγερση στη Σύρο εναντίον του Όθωνα (λόγω των αυστηρών κυβερνητικών μέτρων, που είχαν προκαλέσει συλλήψεις στην Αθήνα) από το λοχαγό Ν. Λεωτσάκο, ο οποίος μαζί με τον ανθυπολοχαγό πυροβολικού Περικλή Μωραϊτίνη και 30 στρατιώτες, με το πλοίο «Καρτεριά» έφτασαν στην Αγία Ειρήνη, κυνηγημένοι από τον ατμοδρόμωνα «Αμαλία», με πλοίαρχο τον Οθωνικό Λεωνίδα Μπαλάσκα (του ομώνυμου στρατοπέδου).
Μαζί με το φοιτητή Αγαμέμνονα Σκερβέλη κατάφεραν να ελευθερώσουν στη Χώρα τους Δημήτρη Καλλιφρονά, Επαμεινώνδα Δεληγεώργη, Αθανάσιο Πετσάλη και άλλους φυλακισμένους και να αντισταθούν στις βασιλικές δυνάμεις, για να νικηθούν και να θανατωθούν κοντά στα Λουτρά, δίπλα από το Εκκλησάκι της Αγίας ειρήνης, όπου ο Όθων είχε αξιοποιήσει την πρώτη ιαματική πηγή.

VASSILIS_LAPPAS_KYTHNOS_0045Οι «3 ήρωες της Κύθνου». Δίπλα στις επιτύμβιες πλάκες τους στέκει το αρχοντικό του φαροφύλακα, Καπετάν Κωνσταντή Βλαστάρη, το οποίο λειτουργεί ως ταβέρνα από τον εγγονό του, Κώστα Βλαστάρη και φέρει το όνομα της κόρης του τελευταίου «Σούμα», το οποίο σερβίρει δίπλα στο κύμα, παραδοσιακές συνταγές, καλαμάρι και σουπιές με το μελάνι τους, σερβιρισμένα με ντομάτα και αλειφούνι (κάτι σαν το σταμναγκάθι) που φύεται στα γύρω υψώματα) μέχρι και αστακούς και σκάρο, με τα εντόσθιά του κτυπημένα σε λαδολέμονο.

VASSILIS_LAPPAS_KYTHNOS_0047Οι λιμνοσπηλιές της Τουρκάλας έχουν σχέση με τα μεταλλεία στην περιοχή. Για να κατηφορίσει κανείς στο απότομο άνοιγμα της μικρής Τουρκάλας χρειάζεται ψυχραιμία. Για να φτάσετε ανάμεσα από τα βράχια και τα θυμάρια θα φανεί μπροστά σας το τεράστιο και επικίνδυνο άνοιγμα της Τουρκάλας. Ένα σπήλαιο άγριας ομορφιάς, το οποίο όπως λένε επικοινωνεί με τη θάλασσα. Σε μικρή απόσταση βρίσκουμε και τη σπηλιά της Μικρής Τουρκάλας, με την εντυπωσιακή λιμνούλα.
Η Παναγιά Κανάλα είναι προστάτιδα της Κύθνου και τη συναντάμε στον ομώνυμο οικισμό. Κάποτε η Εκκλησία λειτουργούσε ως Μοναστήρι. Στην εκκλησία φυλάγεται και η θαυματουργή Εικόνα της Παναγίας, η οποία σύμφωνα με την παράδοση βρέθηκε από ψαράδες, οι οποίοι ψάρευαν στο κανάλι μεταξύ Κύθνου και Σερίφου, γι’ αυτό και ονομάσθηκε «Κανάλα». Κάθε χρόνο του Δεκαπενταύγουστου εορτάζεται η μνήμη της Παναγίας και η εικόνα, την οποία ζωγράφισε ο αγιογράφος Εμμανουήλ Σκορδίλης το 1575. Στην περιοχή γίνεται μεγάλο πανηγύρι και συμμετέχει και το Πολεμικό μας Ναυτικό. Τότε γίνεται και η αναπαράσταση της εύρεσης της εικόνας της Παναγίας.

VASSILIS_LAPPAS_KYTHNOS_0040Οι παραλίες της Κύθνου
Απόκρουση: Την προτιμούν όσοι έχουν σκάφος.
Αντώνηδες: Η παραλία βρίσκεται κάτω από την εκκλησία της Παναγίας της Κανάλας.
Άγιος Δημήτριος: Μικρός οικισμός με την ομώνυμη παραλία.
Γαϊδουρομάντρα: Ένας χωματόδρομος οδηγεί στην παραλία αυτή.
Επισκοπή: Η άσφαλτος οδηγεί στην ακτή.
Φλαμπουριά: Η αμμουδιά αυτή βρίσκεται μπροστά από τον ομώνυμο οικισμό και δίπλα από την εκκλησία της παναγιάς της Φλαμπουριανής.
Σχοινάρι: Μικρός κόλπος, βόρεια των Λουτρών.
Τα Λουτρά, τα βρίσκουμε στην άλλη πλευρά του νησιού, γνωστά για τις ιαματικές πηγές τους, που προσελκύουν κάθε χρόνο σημαντικό πλήθος επισκεπτών. Ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να κάνει την ιαματική του εμβάπτιση μέσα σε μαρμάρινες μπανιέρες, τις ίδιες μπανιέρες όπου έπαιρναν το λουτρό τους ο Όθωνας και η Αμαλία, οι οποίοι και έφτιαξαν το χώρο. Το νερό έχει καταπληκτικές ιδιότητες ίασης γυναικολογικών παθήσεων, ψωρίασης και άλλων. Παλαιότερα υπήρχε η δυνατότητα παραμονής των υπό θεραπεία λουομένων σε ξενοδοχείο που αποτελούσε συνέχεια των εγκαταστάσεων των ιαματικών πηγών, που δυστυχώς σήμερα έχει εγκαταλειφθεί

VASSILIS_LAPPAS_KYTHNOS_0076Εκκλησίες
Στο Μέριχα βρίσκουμε τις εκκλησίες Αγία Τριάδα (η πιο παλιά), Μεταμόρφωση του Σωτήρος (αξιόλογο τέμπλο), Αγίου Σάββα (17ου αιών). Λίγο πιο πάνω από το χωριό βρίσκουμε το Μοναστήρι της Παναγιάς του Νίκους (το 1821 λειτουργούσε ως κρυφό σχολειό).
Στη Δρυοπίδα βρίσκουμε τον άγιο Μηνά, με αξιόλογο τέμπλο και την Αγία Άννα.
Αιολικό Πάρκο
Στη Χώρα βρίσκουμε και το Αιολικό Πάρκο (για την αξιοποίηση των δυνατών κυκλαδίτικων ανέμων).

VASSILIS_LAPPAS_KYTHNOS_0072Γεύσεις
Η Κύθνος ή Θερμιά σε καλούν να γευτείς παραδοσιακές λιχουδιές, που μπορούν να ικανοποιήσουν κάθε γαστρονομική ανησυχία των επισκεπτών της.
Θερμιώτικη τυρόπιττα, σύγκλινο (χοιρινό παστό), τα κολόπια (πίτα με ρύζι και σπανάκι), ψάρια σαβόρο, αλλά και σφουγγάτα (τυροκροκέτα), πιταρό (τυρόπιττα με ντόπιο τυρί). Επίσης αξίζουν τα αμυγδαλωτά της, οι κριθαρένιες κουλούρες, η κοπανιστή (κατσικίσιο τυρί) και το θαυμάσιο μέλι της.

Ψώνια
Αξίζει να ψωνίσει κανείς αμυγδαλωτά, κοπανιστή και τα πανέμορφα πήλινα και διακοσμητικά όστρακα.

Πανηγύρια
Της Αγίας τριάδας στη Χώρα, των Αγίων Αποστόλων στη Δρυοπίδα, της Παναγιάς, στην Παναγιά την Κανάλα και στην Παναγιά του Νίκους.

Πολιτιστικές Εκδηλώσεις
Τα «Κύθνια», τα οποία διοργανώνει ο Δήμος του νησιού από 1 – 10 Αυγούστου.