Παραδοσιακή κατοικία Τσιότσιου – Ντέρου

ΠΕΛΚΑ ΓΗ ΚΑΙ ΠΕΤΡΑ, ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΑΠΠΑΣ, YOUTOUBE

ΠΕΛΚΑ ΓΗ ΚΑΙ ΠΕΤΡΑ, ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΑΠΠΑΣ, YOUTOUBE

Τατιάνα Ντέρου, μια απόστολος του λαϊκού μας πολιτισμού, μια Σιατιστινή που έχει συγκεντρώσει πλούσιο λαογραφικό υλικό.

Φωτογραφία ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΑΠΠΑΣ

 

Στη Σιάτιστα συνάντησα την Ελλάδα που αγωνιά. Που νοιάζεται για τον τόπο της. Που βάζει ένα μικρό λιθαράκι στη διάσωση της ιστορικής μνήμης. Που η σεμνότητα συνεχίζει να είναι οδηγός στην καθημερινότητα.

LAOGRAFIKO-MOYSIO-SIATISTA-VASSILIS-LAPPAS-1002Όλα αυτά τα συνάντησα στο πρόσωπο της Τατιάνας Ντέρου. Δεν έχει τίτλους. Δεν κατάγεται από τζάκι. Δεν είναι νεόπλουτη. Το μόνο της όπλο είναι η παλλόμενη καρδιά της. Η αγάπη για τον τόπο της. Η ορμέμφυτη τάση να διασώζει. Ο πατέρας της κτηνοτρόφος, το μαντρί του δίπλα στη χωματερή που η Σιάτιστα στη δεκαετία του 1980 εναπόθετε το παρελθόν της. Ήταν η εποχή της ανοικοδόμησης που γκρέμισε πολλά σιατιστινά αρχοντικά. Τότε που οι άνθρωποι ένιωθαν να τους βαραίνει το παρελθόν και φρόντιζαν να το ξεφορτώνονται στις χωματερές. Γέμισε η γειτονιά της Τατιάνας με κασέλες με προικιά. Με φωτογραφίες και κεντήματα. Με πόρτες ξυλόγλυπτες. Με αντικείμενα που ιστορούσαν τη ζωή της Σιάτιστας, ένα κομμάτι του νεοελληνικού μας βίου. Σ’ αυτή τη λαίλαπα το δωδεκάχρονο τότε κοριτσάκι επωμίστηκε ένα ρόλο που ήταν βαρύς για τις αδύναμες πλάτες της. Μάζευε ό,τι εύρισκε. Εμψυχωτής ο κτηνοτρόφος πατέρας.

LAOGRAFIKO-MOYSIO-SIATISTA-VASSILIS-LAPPAS-0012Αργότερα αγόρασε το σπίτι για τους υπηρέτες του αρχοντικού της Πόλκως. Η πολιτεία της γύρισε τις πλάτες, όμως η Τατιάνα και ο άντρας της πήραν δάνειο για να κάνουν το σπίτι μουσείο. Λιγόψυχη και μικρόμυαλη η πολιτεία της απάντησε, μόνο για να κάνεις ταβέρνα το σπίτι μπορείς να πάρεις δάνειο. Είναι αυτή η πολιτεία που μετέτρεψε την Ελλάδα σε απέραντο «φαγάδικο».Που πέρασε σαν μπουλντόζα πάνω από το μέτρο, μια βασική αρχή του ελληνικού πολιτισμού.

 

Η Τατιάνα Ντέρου έρχεται από πολύ μακριά. TATIANA-NTEROU-VASSILIS-LAPPAS-ARXONTIKA-SIATISTA-0003Έχει πάρει την σκυτάλη από την Χατζημιχάλη, την Φιλιππίδου, την Γουργιώτη και άλλες κυρίες του λαϊκού μας πολιτισμού. Είναι η στρατιά των γυναικών που πήγε κόντρα στο ρεύμα της απαξίωσης αυτού του πολιτισμού. Ανήκει στις εμβληματικές γυναικείες μορφές της λαϊκής μας πινακοθήκης.

 

TATIANA-NTEROU-VASSILIS-LAPPAS-ARXONTIKA-SIATISTA-00016Είναι κατά κάποιο τρόπο ένας απόστολος του λαϊκού μας πολιτισμού. Το πάθος που την φλογίζει της έδωσε τη δύναμη να υπερβεί τις γνώσεις που είχε. Κατάφερε με την επιμονή της να συντηρήσει το υλικό που μάζεψε. Με επιμονή έξυνε επιφάνειες και καθάριζε αντικείμενα.

 

Χάρη στο πάθος της  το σπίτι έγινε χώρος εκθεσιακός. Η Τατιάνα Ντέρου εξέθεσε την πολιτεία αποδεικνύοντας πως τα τελευταία χρόνια υπήρχε-και υπάρχει- μια διαφορετική Ελλάδα που δημιουργεί, που συναισθάνεται την ευθύνη για το μέλλον.

TATIANA-NTEROU-VASSILIS-LAPPAS-ARXONTIKA-SIATISTA-00018Από το Ιστολόγιο του Ευάγγελου Αυδίκου, 31/8/2011

 

 

Αρχοντικό Δόλγκηρα «Μαρκίδες Πούλιου»

ΣΙΑΤΙΣΤΑ :

Το Αρχοντικό του Δόλγκηρα «Μαρκίδες Πούλιου»

Φωτογραφία ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΑΠΠΑΣ

Το αρχοντικό ανήκε στον έμπορο Δημήτριο Δόλκγηρα ο οποίος λόγω του επαγγέλματός του ταξίδευε πολύ συχνά για τη δουλειά του στις παραδουνάβιες χώρες, στη Σμύρνη μα κυρίως στην Κωνσταντινούπολη. Μαζί με την δραστήρια γυναίκα του Ελένη Μέμου το 1840 ανακαίνισαν το σπίτι φέρνοντας υλικά και τεχνίτες από την Πόλη, οι οποίοι το ζωγράφισαν και το στόλισαν περίτεχνα. Το αρχοντικό χτίστηκε πριν από το 1830 και δέχτηκε αλλεπάλληλες ανακαινίσεις, σε μια από αυτές αναφέρεται η χρονολογία 1888 στο αέτωμα.

Το αρχοντικό παραχωρήθηκε από τους κληρονόμους του στον Μορφωτικό Πολιτιστικό Σύλλογο »Μαρκίδες Πούλιου» Σιάτιστας ο οποίος ανέλαβε την ανακαίνιση του. Η περιήγηση στο αρχοντικό του Δόλγκηρα θα μείνει χαραγμένη στη μνήμη κάθε επισκέπτη για πολλά χρόνια γιατί εδώ το ωραίο δεν περιγράφεται, αποδεικνύεται. Στο ισόγειο θα δείτε τον αποθηκευτικό χώρο με όλα τα σκεύη του νοικοκυριού, ενώ ο χειμωνιάτικος οντάς με το τζάκι και τα βαριά στρωσίδια θα σας γεμίσει ζεστασιά. Στον επάνω όροφο η ομορφιά της τέχνης και του πλούτου απογειώνεται από τα ζωντανά χρώματα της ζωφόρου με τις σκηνές κυνηγιού, το εικονοστάσι, τα δωμάτια υποδοχής αλλά και την κρεβατοκάμαρα με τα ασπροκεντήματα και την »καλημέρα» στον τοίχο. Ο καφέ -οντάς είναι στολισμένος με κασέλες, με λευκά και πολύχρωμα κεντήματα ενώ την παράσταση κλέβει η ολόλαμπρη γυναικεία φορεσιά της Σιάτιστας, με το ολομέταξο λευκό φόρεμα και το χρυσοκέντητο μαύρο γιλέκο της. Στον μπας –οντά, τα μεντερλίκια με τις κόκκινες φλοκάτες και τα ολόλευκα μαξιλάρια, οι τοιχογραφίες όπου ξεδιπλώνονται γιρλάντες από λουλούδια, πουλιά, ζώα, ανθοδοχεία, φανταστικά τοπία και μακρινές πόλεις, παραστάσεις που τόσο αγαπήθηκαν από τους καλλιτέχνες εκείνης της εποχής, θα σας προκαλέσουν τον ενθουσιασμό και το θαυμασμό.

Για να επισκεφτείτε το Αρχοντικό Δόλγκηρα επικοινωνήστε:

Κο Τσιώνη Νεκτάριο, Πρόεδρο, 6946410639 e-mail: nectsion@hotmail.com

Κα Βασιλική Σιάσιου, Αντιπρόεδρος, 2465021181 & 6946834005